Analiza Wykonalności Inwestycji
Realizacja dowolnej rzeczowej inwestycji komercyjnej związana jest zawsze z tworzeniem nowej
wartości materialnej. Wartość ta powinna przewyższyć koszty, który doprowadziły do jej
powstania. To jest podstawowe założenie, bez spełnienia którego inwestycja nie powinna powstać.
Niestety to założenie jest zawsze czynione w fazie przedrealizacyjnej i w związku z tym
obarczone ryzykiem i niepewnością co do przyszłości. Jednym z elementów, który to ryzyko
minimalizuje jest odpowiednie przygotowanie się inwestora do realizacji inwestycji. Emanacją
tego przygotowania jest w większości przypadków biznes plan. Zawsze dążymy do tego jako
inwestorzy, aby różnica pomiędzy wartością inwestycji, a kosztami niezbędnymi do jej
wytworzenia była jak największa,
bo jest to zysk inwestora. Biznes plan zawsze pomoże nam ocenić, czy daną inwestycję warto zrealizować, a przede
wszystkim oszacować wysokość potencjalnego zysku oraz stopień ryzyka inwestycji.
Przedsięwzięcie inwestycyjne możemy podzielić na trzy fazy, z których każda kończy się
kluczowym dla inwestycji punktem zwrotnym:
- Fazę przedrealizacyjną,
- punkt zwrotny - podjęcie decyzji o realizacji inwestycji lub decyzji o zaniechaniu realizacji inwestycji,
- Fazę realizacji,
- punkt zwrotny - oddanie inwestycji do eksploatacji,
- Fazę eksploatacji,
- punkt zwrotny - likwidacja środka trwałego z możliwoscią odzyskania części środków zainwestowanych.
Faza Przedrealizacyjna
Pierwsza faza, która pochłania najmniejsze nakłady inwestycyjne jest w istocie fazą
najważniejszą. To wtedy zapada decyzja o skierowaniu własnych i obcych środków finansowych na
realizację inwestycji. Jeżeli popełnimy w tej fazie jakiekolwiek błędy to dadzą one o sobie
znać albo w fazie realizacji, albo w fazie eksploatacji, albo w obu w tych fazach. Oczywistym
jest, że nigdy nie uda się przewidzieć przyszłości ze stu procentową dokładnością.
Szczególnie dotyczy to fazy eksploatacji, gdzie prognozy nasze wychodzą na wiele lat do przodu.
W przypadku inwestycji o krótkim cyklu realizacyjnym możemy z dużą dokładnością przewidzieć
projekcję finansową, rzeczową i harmonogram realizacji.
Zwykle faza realizacji najmniej odbiega od planu. W wielu przypadkach możemy tą fazę
przewidzieć nawet z 90 % dokładnością.
Głównym czynnikiem wpływającym na zwiększenie
prawdopodobieństwa naszych prognoz jest wiedza jaką dysponujemy na temat naszej inwestycji
oraz możliwości korzystania ze sprawdzonych konsultantów i ekspertów.
W fazie przedrealizacyjnej podstawową rolę może odegrać biznes plan, między innymi może
odwieść nas od podjęcia decyzji o realizacji inwestycji, która wydawała nam się na pozór
inwestycją bardzo intratną i pewną.
W tym miejscu uprawnioną będzie dygresja, że inwestycje komercyjne mają swój czas.
To od inwestora zależy, czy zdąży na czas ze swoja decyzją. Powielanie tzw "sprawdzonych"
pomysłów nie zawsze przyniesie pożądany efekt. Przykładem takiej sytuacji może być rynek
nieruchomości komercyjnych w Warszawie. Z roku na rok spada rentowność tego rodzaju inwestycji.
W dalszym ciągu są jednak chętni. Jednak nadejdzie taki czas, że rynek nasyci się,
ceny będą spadały i pojawi się alternatywna inwestycja.
Jeżeli inwestor będzie posługiwał się biznes planem to dokument ten może uchronić go od
podjęcia decyzji o skierowaniu środków finansowych na inwestycję, która wyczerpała już
swoje możliwości generowania satysfakcjonującego inwestora zysku.
W fazie przedrealizacyjnej należy opracować budżet inwestycji. Jest to szczegółowy
plan nakładów inwestycyjnych, który może być związany na przykład z nabyciem gruntu,
opracowaniem dokumentacji budowlanej, realizacją i marketingiem inwestycji.
Nakłady inwestycyjne wyszczególnione w budżecie inwestycji muszą co najmniej
odpowiadać środkom finansowym, którymi dysponuje inwestor.
Środki finansowe inwestora
stanowi kapitał własny i obcy.
Kapitał własny mogą stanowić:
- środki inwestora i współinwestorów,
- wpłaty przyszłych nabywców inwestycji,
- grunt pod budowę,
- świadczenie przez inwestora usług specjalistycznych,
- zakup materiałów na inwestycję,
- gotówka.
Kapitał obcy to przede wszystkim wszelkiego rodzaju dostępne na rynku kredyty.
Faza Realizacji
Faza realizacyjna rozpoczyna się w momencie podjęcia ostatecznej decyzji o realizacji inwestycji. W fazie tej następuje
fizyczne tworzenia nowej wartości materialnej ze środków finansowych, którymi dysponuje inwestor. Inwestor musi przez
cały okres realizacji inwestycji dbać, aby była zachowana równowaga pomiędzy dostępnymi mu środkami finansowymi, a
nakładami inwestycyjnymi, które są ponoszone na bieżąco. Realizacja inwestycji powinna odbywać się w oparciu o wcześniej
przyjęty budżet inwestycji. Budżet inwestycji powinien być w fazie realizacji korygowany w przypadkach koniecznych. W
trakcie realizacji inwestycji inwestor powinien na bieżąco analizować przepływy środków finansowych - oceniać źródła i
wykorzystanie środków finansowych. Przepływy powinny być monitorowane w okresach miesięcznych i stanowić rozwiniecie
budżetu inwestycji. Przepływy środków finansowych powinny obejmować środki finansowe dostępne oraz związane z nimi
nakłady inwestycyjne, które należy ponieść w celu realizacji inwestycji. W przypadku, gdy inwestycja w części
realizowana jest z kredytu plan przepływów powinien obejmować również spłatę rat kredytu i koszty finansowe z tym
związane (przede wszystkim odsetki). Jeżeli w trakcie inwestycji zabraknie środków finansowych, to zwykle realizacja
inwestycji jest wstrzymywana, aż do momentu, w którym inwestor będzie ponownie dysponował środkami finansowymi na
kontynuację inwestycji.
Przepływy dla planowania finansowego w fazie realizacji inwestycji porównują rzeczywiste wielkości wpływów i dochodów w
stosunku do zakładanych. Dzięki temu inwestor uzyskuje cenne narzędzie kontrolne bieżącej sytuacji w stosunku do planu z
budżetu i może na tej podstawie dokonywać na bieżąco korekt. Sporządzenie planu przepływów finansowych dla fazy
realizacji jest stosunkowo skomplikowane i wymaga tym więcej pracy im bardziej złożona jest inwestycja. W wielu
przypadkach bardzo pożyteczne będzie sporządzenie planu przepływów finansowych w kilku wariantach np. pesymistycznym i
optymistycznym. W przeważającej ilości przypadków najważniejszym dla fazy realizacyjnej jest utrzymanie całkowitego
budżetu inwestycji w wartości planowanej. Jeżeli przekroczymy wartość budżetu inwestycji, a nie będzie to związane z
uzyskaniem dodatkowych wartości, to możemy się spodziewać, że opłacalność inwestycji będzie mniejsza niż planowana,
ponieważ nie należy oczekiwać (na jakiej podstawie mamy oczekiwać ?), że w fazie eksploatacji uzyskamy lepsze relacje
pomiędzy kosztami, a sprzedażą.
Faza Eksploatacji
Po zakończeniu fazy realizacji oddajemy inwestycję do eksploatacji. Od tej pory inwestycja
zostaje przyjęta na majątek trwały inwestora.
Dopiero w tej fazie mamy możliwość sprawdzenia, czy inwestycja przynosi oczekiwane
efekty ekonomiczne. W okresie eksploatacji właściciel przygotowuje roczne zestawienia
kosztów oraz przychodów związanych z eksploatowanym składnikiem majątkowym.
Dochody (sprzedaż) pomniejszone o koszty tworzą zysk operacyjny. Od tej kwoty po
potraceniu kosztów finansowych i podatku dochodowego właściciel otrzyma zysk netto.
W fazie eksploatacji, szczególnie w początkowym okresie właściciel powinien monitorować
realizację przyjętych w biznes planie założeń. Jeżeli wszystkie wskaźniki będą akceptowane
przez właściciela to oznacza to, że inwestycja przyniosła inwestorowi spodziewane efekty.
Jeżeli odchylenia od założeń będą zagrażały opłacalności inwestycji właściciel powinien
podjąć odpowiednie kroki.
Możliwości oddziaływania właściciela na majątek w fazie eksploatacji są stosunkowo szerokie.
Sposoby te zależą jednak od wielu czynników, takich jak rodzaj inwestycji, sytuacja
finansowa inwestora, ogólna sytuacja gospodarcza. Prawdopodobieństwo uzyskania efektów z
inwestycji zgodnych z prognozą w dużym stopniu zależy od profesjonalnego przygotowania
fazy przedinwestycyjnej.
Tak jak wszystko ma swój początek i koniec, tak również nadchodzi zawsze taki czas, że środek trwały wyczerpuje swoje
zdolności eksploatacyjne użyteczne dla właściciela. W większości przypadków środek trwały jest już wtedy zamortyzowany.
Właściciel likwiduje środek trwały fizycznie i ponosi przy tym dodatkowe koszty lub co ma miejsce w większości
przypadków odzyskuje tzw część rezydualną (końcową) np. poprzez sprzedaż, dzięli czemu uzyskuje dodatkowe środki
finansowe, które może przeznaczyć na nową inwestycję. Tak więc stare jest zawsze początkiem nowego.
copyrights © 1997 - P.U.H. W & W wszelkie prawa zastrzeżone.
Dodaj iBiznesPlan do ulubionych.
Ustaw iBiznesPlan jako stronę startową.
poczta elektroniczna: bp@and.pl
|